مهندسی تکنولوژی فناوری اطلاعات

تکنیک های نسل چهارم :  Fourth Generation Techniques

4GT شامل محدوده وسيعي از ابزارهاي نرم افزاري است كه يك چيز مشترك دارند:
هريك از مهندسين نرم افزار را قادر مي سازند كه برخي از مشخصات نرم افزار را در سطح بالا (High Level) تعريف كنند. سپس ابزار براساس مشخصات توسعه دهنده، كدهاي مورد نظر را توليد مي كند.
بحثي وجود دارد كه هر چه مشخصات نرم افزار در سطح بالاتري توسط ابزار تعريف شود، برنامه سريعتر ساخته مي شود.
اين مدل بر توانايي مشخص كردن نرم افزار با استفاده از فرم هاي خاص ويا يك نشان گرافيكي كه شكل را تشريح كند به شكلي كه مشتري آنرا بفهمد تأكيد دارد.
در حال حاضر، يك محيط توسعه نرم افزار كه 4GT را پشتيباني كند، شامل بخشي و يا تمام ابزارهاي زير است:
1- زبان هاي غير رويه اي براي پرس و جوهاي پايگاه داده
2-توليد گزارش
3-دستكاري داده
4-توليد كد
5-قابليت گرافيك سطح بالا
6-قابليت صفحه گسترده
در ابتدا، بسياري از ابزارهاي گفته شده براي دامنه اي از برنامه هاي خيلي خاص در دسترسي بود، اما امروزه محيط 4GT براي اكثر برنامه ها گسترش يافته است.
شبيه بسياري از متدها، 4GT با مرحله جمع آوري نيازمنديها آغاز مي شود. بطور ايده آل مشتري نيازمنديهاي خود راتشريح مي كند، و اين نيازمنديها بطور مستقيم به داخل يك پيش نمونه عملياتي ترجمه مي شود.
اما اين امر كاركردني نيست. مشتري ممكن است به نيازمنديهاي خود مطمئن نباشد، نسبت به مشخص كردن حقايقي كه مي شناسد، در تضاد باشد و يا قادر به مشخص كردن اطلاعات به شكلي كه 4GT استفاده مي كند نباشد ويا نخواهد به اين شكل اطلاعات بدهد. به همين دليل، ديالوگ توسعه مشتري (Customer developer dialog) كه براي مدل هاي پردازشي ديگر توضيح داده شد، به عنوان يك جزء اساسي از روش 4GT باقي مي ماند.
براي برنامه هاي كوچك، مي توان بطور مستقيم ازمرحله جمع آوي اطلاعات با استفاده از زبان غير رويه اي نسل چهارم (4GL) به مرحله پياده سازي رفت. به هر حال، براي نمونه هاي بزرگ تر، نياز داريم كه يك استراتژي طراحي براي سيستم داشته باشيم، حتي اگر 4GL استفاده شود.
استفاده از 4GL براي پروژه هاي بزرگ بدون طراحي باعث بوجود آمدن، كيفيت پايين، نگهداري ضعيف و عدم پذيرش مشتري خواهد شد. در واقع به همان مشكلاتي كه براي توسعه نرم افزار با روشهاي خاص داشتيم مي رسيم.
پياده سازي بوسيله 4GT توسعه دهندگان نرم افزار راقادر مي سازد كه خروجي مورد نظر را ارائه دهند. بطور مشهود، يك ساختار داده با داده هاي مرتبط بايد موجود باشد و بطور آماده براي 4GL در دسترس باشد.
براي تبديل 4GT پياده سازي شده به يك محصول، توسعه دهنده بايد مراحل تست، توليد مستندات با مفهوم و كليه فعاليت هاي يكپارچه سازي جواب كه در ديگر مدل هاي مهندسي نرم افزار نياز است را انجام دهد. به علاوه، نرم افزار گسترش يافته توسط 4GT، بايد در حالتي ساخته شود كه نگهداي آن بصورت فوري، قابل انجام باشد. شبيه تمامي متدهاي مهندسي نرم افزار، اين مدل نيز مزايا و معايبي دارد.
مزايا:
- كاهش زمان و هزينه توليد نرم افزار (مخصوصا نرم افزارهاي كوچك)
معايب:
- استفاده از ابزارهاي 4GT ساده وراحت نيست.
- كدهاي توليد شده خيلي كارا نيستند.
-نگهداري سيستم هاي نرم افزاري توليد شده توسط 4GT مشكل است.

برخي از محسنات اين روش عبارتند از:
1- استفاده از اين روش در دهه گذشته رشد بسزايي داشته و به عنوان روش عملي براي بسياري محيط هاي برنامه نويسي مختلف مطرح شده است. با استفاده از ابزارهاي CASE (Computer – aided software engineering) و مولدهاي كد (Code generators) ، 4GT راه حل قابل اعتمادي را براي بسياري از مشكلات نرم افزار پيشنهاد مي دهد.
2-اطلاعات بدست آمده از كمپاني هايي كه از 4GT استفاده كرده اند حاكي از آن است كه، زمان توليدنرم افزار براي برنامه هاي كوچك و متوسط بطور قابل توجهي كاهش يافته است. همچنين براي برنامه هاي كوچك زمان طراحي و تجزيه و تحليل نيز كاهش يافته است.
3-به هرحال، براي نرم افزارهاي بزرگ بايد تلاش بيشتري در تجزيه و تحليل، طراحي وتست انجام گيرد تا استفاده از روش 4GT (كه زمان كدنويسي را كاهش مي دهد) در كل صرفه جويي در زمان و هزينه داشته باشد.
۴-4GT در حال حاضر يكي از اجزاء مهم گسترش نرم افزار شده است. هنگاميكه اين روش با روش مونتاژ مولفه ها تركيب شود، روش برتري را در توسعه نرم افزار حاصل مي كند.

می توان وضعیت کنونی روش های 4GT را به صورت زیر خلاصه کرد

1-استفاده از روش4GT روش بسیار ارزشمندی برای بسیاری از حوزه های مختلف در برنامه های کاربردی است.4GT همراه با ابزارهای مهندسی نرم افزار با کمک کامپیوتر(CASE)و مولدهای کد،یک راه حل خوب برای بسیاری از مشکلات نرم افزاری ارائه می دهد.

2-اطلاعات جمع آوری شده از شرکتهایی که از4GT استفاده می کنند نشانگر این است که زمان لازم برای تولید نرم افزار برای بر نامه های کاربردی کوچک و متوسط تقریباً کاهش یافته و میزان طرح و تحلیل برای برنامه های کوچک نیز کم شده است.

3-استفاده از4GT برای کارهای تولید نرم افزار در مقیاس بزرگ نیازمند تحلیل،طراحی و آزمون بیشتری در وقت صورت گیرد که این کار از طریق حذف کدها بوجود می آید.

مثال بارزی از این طرح می توان به نسل چهارم تلفن های همراه اشاره کرد که توسط این مدل طراحی و به زودی وارد بازار های جهانی خواهد شد.
یکی از عوامل و انگیزه های موثر مخترعین و شرکت ها برای ارایه و رواج تکنولوژی نسل چهارم مساله هزینه های موجود است زیرا طرح های داده ای برای ایمیل و استفاده از اینترنت ماهانه مبلغی بین ۳۰ تا ۶۰ دلار را به صورت حساب مشترکان اضافه می کنند ورقم هزینه ها به میزان مصرف کاربر نیز بستگی دارد.
زمان زیادی طول خواهد کشید که گوشی های نسل چهارم به حد مطلوب برسند، زیرا هنوز نسل دوم و سوم رقبای اصلی این فناوری در میدان حضور دارند.
کارشناسان می گویند که اجرای این تکنولوژی زمان خواهد برد و سرانجام یک نفر ناگزیر می شود برای آن سرمایه زیادی را هزینه کند اما در آینده نه چندان دوراستفاده از این فناوری فراگیر و عمومی شده، و بنابراین تعداد گوشی های نسل چهارم افزایش وهزینه ها آن نیز کاهش چشمگیری خواهد یافت.